W dniu 10 grudnia 2010 odbył się I Gminny Przegląd Pastorałek i Kolęd Ludowych w Krzeszowicach.

Jego inicjatorem i organizatorem było Centrum Kultury i Sportu w Krzeszowicach, a patronat nad wydarzeniem objął Starosta Powiatu Krakowskiego Józef Krzyworzeka. W roku następnym Przegląd będzie mieć zasieg powiatowy.

Celem Przeglądu było przede wszystkim przypomnienie i przywrócenie tradycji śpiewania pastorałek
i powrót do tradycji ludowego kolędowania, charakterystycznego dla bogatej obrzędowości bożonarodzeniowej dawnej wsi. Kolejna zadanie to ochrona, zachowanie i dokumentacja kolęd i pastorałek, typowych dla naszego regionu. Ich przypomnienie i przywrócenie świadomości społecznej ma służyć także edukacji dzieci i młodzieży.

Przy wyborze repertuaru należało pamiętać o tym, że pastorałka, w odróżnieniu od kolędy, we współczesnym, potocznym tego słowa rozumieniu, nie jest wykorzystywana w chrześcijańskich nabożeństwach religijnych ze względu na swój świecki charakter. To odmiana kolędy o wątkach zaczerpniętych z życia codziennego i pasterskiego. Pastorałki były tworem środowisk przykościelnych, popularyzowane przez różnego rodzaju śpiewniki, zwane kantyczkami.

Natomiast kolędy ludowe rozumiemy jako pieśni związane nie tylko z Bożym Narodzeniem, ale też
z Nowym Rokiem, czyli sięgamy do kolęd życzących, noworocznych. Ich geneza sięga głęboko tradycji ludowej, są one świadectwem zderzenia tradycji i światopoglądu ludowego z nauką Kościoła.

Bardzo ważnym aspektem edukacyjnym Przeglądu były także indywidualne rozmowy jury z opiekunami i instruktorami grup. Komisja oceniająca szczegółowo omawiała każdy występ, dobór repertuaru, ubiór osób występujących – inny dla dzieci, inny dla dorosłych. Była to doskonała okazja do konsultacji z wysokiej klasy profesjonalistami, osobami, które prowadzily długoletnie badania terenowe i są specjalistami w zakresie kultury ludowej, szczególnie folkloru muzycznego.

Zwycięzcy Przeglądu zostali ocenieni przede wszystkim za oryginalny, tradycyjny repertuar, np. Zespół „Wolanie”’ za kolędę gospodarską Mości Gospodarzu… czy grupy dziecięce z Publicznej Szkoły Podstawowej w Rudnie i Szkoły Podstawowej w Krzeszowicach za Nie masz ci nie masz nad tę gwiazdeczkę. Bardzo ważne było także wykonanie utworów – proste, jednogłosowe, bez współczesnych aranżacji.

Uczestnicy Przeglądu – soliści, grupy śpiewacze i zespoły – występowali w trzech kategoriach: dziecięcej (7-13 lat), młodzieżowej (14-18 lat)
i dorośli (powyżej 18 lat). W sumie w Przeglądzie wzięło udział około 85 dzieci i 50 osób dorosłych, prezentując różnorodny repertuar.

Nagrodą w Przegladzie są statuetki Dużego Anioła (nagroda główna w każdej kategorii) i Małego Anioła (wyróżnienia).

Występy zespołów oceniała komisja w następującym składzie:

Aleksandra Szurmiak-Bogucka, etnomuzykolog – przewodnicząca,

Teresa Marcinkowska, etnograf,

Urszula Janicka-Krzywda, etnograf.

Komisja oceniająca, po wnikliwej analizie i szczegółowym omówieniu programów uczestników przeglądu przyznała następujące nagrody i wyróżnienia:

W kategorii dziecięcej – GRUPY:

Dwie równorzędne nagrody Duży Anioł, dla:

* Grupy Dzięcięcej ze Szkoły Podstawowej w Krzeszowicach

* Grupy Dzięcięcej ze Szkoły Podstawowej w Rudnie.

Wyróżnienie, Mały Anioł, dla:

* Zespołu ze Szkoły Podstawowej w Paczółtowicach.

W kategorii młodzieżowej – GRUPY:

Nagroda główna, Duży Anioł, dla:

* Grupy Młodzieżowej z Liceum Ogólnokształcącego w Krzeszowicach.

W kategorii młodzieżowej – SOLIŚCI:

Wyróżnienie, Mały Anioł, dla:
* Aleksandry Lasoń z Ostrężnicy.

W kategorii dorośli – GRUPY:

Nagroda glówna, Duży Anioł, dla:

* Zespołu Wolanie z Wola Filipowskiej.

Wyróżnienie, Mały Anioł, dla

* KGW Filipowice
* Zespołu Rudnianie
* KGW Siedlec.

W kategorii dorośli – SOLIŚCI:

Dwie równorzędne nagrody główne, Duży Anioł, dla:

* Marii Dębskiej z Rudna,

* Barbary Kosobuckiej z Zalasu.

Wyróżnienie, Mały Anioł, dla:

* Danuty Kozłowskiej z Rudna.

Komisja podkreśliła celowość organizowania tego typu Przeglądu, który ma na celu przywrócenie pamięci i zachowanie ginących kolęd i pastorałek okresu bożonarodzeniowego oraz wyraziła nadzieję, że będzie on kontynuowany corocznie.

My ze swej strony serdecznie gratulujemy Laureatom i zapraszamy za rok!